नेपालको संविधानले स्वास्थ्यलाई मौलिक अधिकारको रुपमा सुनिश्चित गरेको छ। तर यसको कार्यान्वयनमा अझै धेरै चुनौतीहरू छन्। आधारभूत स्वास्थ्य सेवा धेरै नागरिकको पहुँचमा पुगेको छैन।
स्वास्थ्य क्षेत्रको अवस्था
- ग्रामीण क्षेत्रमा स्वास्थ्य सेवाको अभाव
- दक्ष चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीको कमी
- स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमको सीमित पहुँच
- आधुनिक उपकरण र प्रविधिको कमी
स्वास्थ्य सेवामा सुधारको लागि बजेट विनियोजन बढाउनुपर्छ। हाल कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ५ प्रतिशत मात्र स्वास्थ्यमा खर्च हुने गरेको छ।
स्वास्थ्य केवल रोगको अनुपस्थिति मात्र होइन, यो शारीरिक, मानसिक र सामाजिक स्वस्थ्यको अवस्था हो। - विश्व स्वास्थ्य संगठन
- स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमलाई अझ विस्तार गर्नुपर्छ
- स्थानीय स्वास्थ्य संस्थाको सुदृढीकरण गर्नुपर्छ
- जनशक्ति व्यवस्थापन र तालिममा जोड दिनुपर्छ
नेपालको स्वास्थ्य सेवा प्रणाली सुधारको लागि सरकार, निजी क्षेत्र र गैरसरकारी संस्थाबीच सहकार्य आवश्यक छ। स्वास्थ्य नीति प्रभावकारी रुपमा कार्यान्वयन गर्न सकेमा मात्र स्वास्थ्य सेवालाई सबैको पहुँचमा पुर्याउन सकिन्छ।
